Offerman Consulting
spacer Zone

Legacy

Hoewel hij een steeds groter deel van zijn wereld eigenhandig vorm kan geven, blijkt de mens zelf daarin steeds de zwakste schakel te zijn. Treinongelukken zijn steevast de schuld van de onoplettende machinist die een rood sein negeerde. Vliegtuig- en ruimtevaart-crashes zijn vaak te wijten aan een opeenstapeling van menselijke fouten. En bruggen slaan onder invloed van de wind aan het golven en storten in omdat de architecten niet goed hebben gekeken naar de eigenfrequenties van hun constructies.

Hetzelfde geldt voor onze digitale infrastructuur. Zo worden beveiligingsproblemen in de meeste gevallen veroorzaakt door interne medewerkers. In die gevallen waar de kraak toch van buitenaf komt, blijkt social engineering een belangrijke tactiek. En waar de Mean Time Between Failure van een goeie harddisk een hele eeuw duurt, zit de gemiddelde mens elk jaar wel een paar keer bij de dokter.

Niet alleen zijn we de zwakste schakel in onze technocratische marktmaatschappij, maar ook nog eens de belangrijkste bottleneck in de vooruitgang ervan. De grootste sta-in-de-weg voor Straight Through Processing en de real-time enterprise zijn "de handjes", die onwaarschijnlijk traag en duur zijn vergeleken bij de rest van de procescomponenten. Change management moet de starre mens de daarbij behorende nieuwe lenige organisaties in masseren.

De wereld die we hebben geschapen is veel te snel en complex voor onszelf geworden. Vier miljoen jaar lang hebben wij op ons dooie akkertje kunnen evolueren tot de intelligente aap die we nu zijn. Maar het laatste milennium is onze omgeving meer veranderd dan in al die tijd daarvoor. We zien dat bijvoorbeeld duidelijk terug in de manier waarop we omgaan met de moderne organisatiestructuren waarin we het grootste gedeelte van ons bestaan slijten. Bij stress grijpen we terug op oeroude verdedigingsmechanismen die in de huidige maatschappij absoluut niet meer functioneel zijn. Vroeger hielp een versnelde hartslag ons om voldoende zuurstof naar onze spieren te transporteren, zodat we een bedreiging met een ferme klap op de schedel uit de wereld konden helpen. Nu dwingt het keurslijf van de moderne beschaving ons alle frustraties almaar op te potten, totdat we letterlijk ineen zijgen. Survival of the fittest op zijn best. Wie niet mee wil of kan doen aan de rat race, krijgt eerst het stempel van de digibeet, om daarna net zo goed op sociaal-darwinistische wijze uit onze populatie te verdwijnen.

De mens zal zijn bestaansrecht voorlopig nog kunnen rechtvaardigen door te wijzen op zijn brede inzetbaarheid en zijn ongekende improvisatievermogen. Maar het duurt geen twee eeuwen meer voordat de machines ons ook op dat terrein ver achter zich laten, zeer waarschijnlijk op het moment dat we ze niet zelf meer ontwerpen. Langzaamaan wordt het tijd om onder ogen te zien dat niet alleen de mainframes, monolitische systemen en green screen applicaties maar vooral ook wij zelf hopeloos verouderd zijn: legacy uit een voorbijgaand tijdperk.

Deze column verscheen eerder in CIO, februari 2003.