Offerman Consulting
spacer Zone

Web bijt TV

Eens in de zoveel tijd worden we steevast geconfronteerd met weer een leverancier die zich op web-TV stort. Een set-top box en internet- of telefoonaansluiting is genoeg om de hele wereld naar je televisietoestel toe te halen.
Ondanks de prachtige marketing- en PR-campagnes wil het maar niet lukken om deze innovatie van de grond te krijgen. Achteraf ligt het altijd aan van alles. De resolutie van het televisiescherm is niet hoog genoeg. De set-top boxes zijn veel te duur. En digitale standaarden daarvoor ontbreken.

Waar het nooit aan heeft gelegen, is dat het om te beginnen al een stupide plan was. Leveranciers die met web-TV aan de slag gaan, zien steevast over het hoofd dat televisie als medium en apparaat door hun potentiële klanten op een compleet andere manier wordt gebruikt dan zij voor ogen hebben.

Ondanks dat de toestellen inmiddels spotgoedkoop zijn, we er meestal al meerdere in huis hebben, vindt het kijken ernaar vooral plaats in de gemeenschappelijke woonkamer. Dat zou al een belangrijke aanwijzing moeten zijn dat het hier om een sociale activiteit gaat. Dat de televisie in die woonkamer überhaupt kan overleven, dankt het apparaat aan het beperkte aantal keuzemogelijkheden. Maar zelfs met maar twee handen vol veelbekeken zenders, is al er constant mot over de afstandbediening, en verdwijnt in veel gezinnen toch bijna elke avond wel iemand naar boven omdat hij of zij iets anders wil zien. Het gemiddelde Nederlandse gezin, bestaande uit vader, moeder en anderhalf kind, heeft regelmatig niet genoeg aan twee televisietoestellen en een videorecorder. Ondanks die uiterst beperkte keuzemogelijkheden, komt men gewoon nog een half apparaat tekort.

Daarnaast vraagt televisie kijken om een typische lichaamshouding: dweilend over de bank of over de vloer, met breezers, bier, borrelnootjes en kaasblokjes binnen handbereik. Dezelfde passieve manier om het geboden vermaak tot zich te nemen, treffen we in de manier waarop kijken steeds wordt gecombineerd met strijken, stofzuigen, koken, eten, vrijen en slapen. Nergens is die passiviteit zo gecultiveerd als in Amerika, waar de televisie is gedegradeerd tot elektronisch behang. Kijken is eenrichtingsverkeer bij uitstek.

Kortom, televisie kijken doe je samen met andere mensen, combineer je met andere bezigheden, en is een luie aangelegenheid met maar heel weinig keuzevrijheid. Zet daartegenover het web waar je meestal in je eentje overheen surft, gezeten achter de PC op het bureau, met zijn rijkheid aan mogelijkheden, en de intensieve interactie met de gebruiker. Het moge duidelijk zijn dat televisie en web zich aan twee verschillende uiteinden van een spectrum bevinden. Beide kunnen weliswaar van elkaar lenen - video's kijken op de PC is geen uitzonderlijke bezigheid, en interactieve televisie komt er zachtjes aan - maar samensmelten zullen deze twee media daarom nooit.

Deze column verscheen eerder in CIO, maart 2003.