Exponentiële groei vraagt om nieuwe technologie en software
De behoefte aan storage groeit idioot hard. Er worden gemiddelde groeicijfers genoemd van vijfenvijftig en zestig procent per jaar. Ondanks dat de beheerders en eigenaren van die gegevens het nog steeds gemakkelijker vinden om opslagcapaciteit bij te kopen, is die strategie – of het gebrek daaraan – niet vol te houden. Onder druk van hun klanten die het met dezelfde of zelfs lagere budgetten moeten doen, werken leveranciers aan nieuwe technologieën en software om deze explosie van data beheersbaar te houden. Dave Donatelli, de baas van EMC's storage-divisie, sprak onlangs dan ook van de Gouden Eeuw in storage-innovatie.
Wie je ook vraagt – leveranciers of analisten – iedereen is het er over eens dat de exponentiële groei van data veruit de belangrijkste trend is in de storage-markt. Volgens Joe Tucci, de CEO van EMC, gaat het om een jaarlijkse groei van zestig procent. Eric Sheppard, analist bij IDC, komt op een gemiddelde jaarlijkse groei van 55 procent uit. Hij noemt de markt dan ook onverzadigbaar.
Ongestructureerd
Het leeuwendeel van al die gegevens wordt niet gegenereerd door systemen maar vooral door mensen. Volgens EMC zijn individuen verantwoordelijk voor zeventig procent van de data. Bovendien gaat het dan met name om ongestructureerde gegevens. Denk dan aan e-mail en losse bestanden maar ook aan satellietbeelden of medische scans. De rest komt volgens Forrester analist Andrew Reichman voor rekening van achtereenvolgens open systemen (Unix), databases en mainframes.
Vijfentachtig procent van al die data komt uiteindelijk onder het beheer van grote organisaties,
aldus Tucci. Zelf als die begint op je eigen harde schijf thuis. Dan komt die uiteindelijk toch nog op de systemen van bijvoorbeeld Flickr en Google terecht.
| 2005 | 2006 | 2007 | |
| Omzet (in miljoenen Euro's) | 3,7 | 3,7 | 3,7 |
| Omzet (in miljoenen dollars) | 4,5 | 4,7 | 5,0 |
| Opslagcapaciteit (in Exabytes) | 390,3 | 611,9 | 1013,4 |
Meer met minder
Hoewel de overheidsdruk hier in Europa een stuk minder is dan aan de overkant van de Atlantische Oceaan, levert ook compliance een belangrijke bijdrage aan de groei. Ondernemingen creëren meer data, ontvangen meer data, en moeten meer data voor langere tijd opslaan,
aldus Reichman. Naast die extern gemotiveerde opslag, willen bedrijven ook meer met hun data kunnen doen. Dat betekent dat zij hun opslagsystemen als een investering zien, waar ook winst uit moet komen.
In tegenstelling tot de opslag zijn de IT-budgetten de afgelopen jaren niet gegroeid,
vervolgt Reichman. Dat betekent dat men gedwongen wordt tot meer efficiëntie. Een paar jaar geleden beheerde men vijfendertig tot veertig Terabyte per FTE. Nu gaat dat eerder in de richting van de honderd.
Volgens hem zit daar ook een gevaar aan. Bedrijven worden gedwongen meer te doen met hetzelfde geld. Dat betekent dat men grotere risico's gaat nemen. Er zal minder worden gedaan aan preventief onderhoud. Dat gaat ten koste van de beschikbaarheid, de capaciteit en de groei. Dat wordt in de toekomst een probleem.
Deduplicatie
Als reactie daarop zullen nieuwe tools worden ontwikkeld, die de beheerder bij zijn taak moeten helpen. De economie zakt in. Dat betekent dat de budgetten kleiner worden, ondanks die groeiende behoefte. Dus kijken bedrijven naar management tools en andere technologieën om meer te doen met minder. Alle grote database-leveranciers leveren gereedschap om de gegevens te beheren. Datzelfde komt nu voor bestanden van de grond. De meeste storage-leveranciers hebben de afgelopen jaren maar weinig verbeteringen doorgevoerd. Onder druk van de kosten zullen ze nu wel moeten.
Volgens Sheppard zal de markt voor storage-software zelfs harder groeien dan die voor hardware.
Voorbeeld van die ontwikkeling is data-deduplicatie. Daarbij worden dezelfde bestanden niet vele malen maar slechts één keer opgeslagen. Juist bij losse persoonlijke bestanden kan hiermee een grote slag worden gemaakt. Denk maar eens aan al die documenten, presentaties en spreadsheets die voortdurend naar iedereen worden gemaild. Je zou er zelfs voor kunnen kiezen om bij wijzigingen op die documenten alleen de verschillen, de zogenaamde delta's, op te slaan. EMC heeft deduplicatie inmiddels in een aantal systemen en drivers opgenomen. Op termijn zal deze technologie in het hele portfolio worden doorgevoerd.
Thin provisioning
Nog zo'n een ruimtebesparende technologie is thin provisioning. Een DBA (database administrator) komt naar je toe en vraagt om één Terabyte aan opslagcapaciteit,
schetst Donatelli de gang van zaken. Vervolgens gebruikt hij daar maar 200 Gbyte van. Die andere 800 worden wel gealloceerd maar niet gebruikt.
Met thin/dynamic provisioning creëer je de mogelijkheid om op je storage te over-abonneren,
legt Reichman uit. Nu is veel lege ruimte bij voorbaat al gereserveerd voor de applicaties. Daarvoor moet je wel goed kunnen voorspellen. Doe je dat niet goed, dan heb je een probleem. Het is heel moeilijk om achteraf nog te groeien, en al helemaal om te krimpen. Thin provisioning is echt iets van het laatste jaar. Hitachi biedt het inmiddels aan en EMC heeft het aangekondigd.
Spin-down
Een andere ontwikkeling is de almaar toenemende dichtheid van de schijven. Behalve dat deze low-performance high-volume schijven steeds goedkoper worden per Gigabyte, hoef je er ook minder te beheren en verbruiken ze minder stroom.
Gekoppeld aan dat laatste is de mogelijkheid om niet gebruikte schijven tijdelijk uit te schakelen (spin-down). Ik heb MAID (Massive Array of Idle Disks) nog niet veel gezien,
zegt Reichman, maar het wordt wel steeds meer gebruikt. Er is sowieso veel meer aandacht voor het stroomverbruik. Dat zie je ook terug in de toepassing van high-density schijven.
Hoe bepaal je welke data op een low-performance schijf kan,
vraagt Reichman. Daarvoor zul je de gegevens eerst moeten classificeren. Leveranciers zullen daar tools voor ontwikkelen.
Dat geldt volgens hem voor het beheer van de hele storage-hiërarchie. Virtualisatie maakt het gemakkelijker om data over de verschillende media heen te schuiven.
Daarbij kun je voor twee verschillende opties kiezen. De eerste is het gebruik van virtualisatie op basis van externe appliances. Daarop ligt dan een software-laag die de systemen abstraheert. Alternatief is interne virtualisatie, ingebouwd in de storage applicatie. Ondanks dat je daarmee geen heterogene omgevingen kunt virtualiseren, heeft deze oplossing wel de voorkeur. Dat moet je doen als het kan. Het is gemakkelijker in het gebruik. Wat je uiteindelijk kiest, hangt af van wat je al hebt staan.
Flash drives
Nog een belangrijke ontwikkeling is de integratie van Solid-State Disks (SSD's) in storage arrays. We schreven daarover al eerder in IT Executive nummer 12. Flash drives worden al in de HPC-markt (High-Performance Computing) gebruikt,
aldus Reichman, maar nog niet veel. Voor die sector zijn ze al betaalbaar omdat ze er niet zo veel nodig hebben. Naarmate de prijzen zakken, zullen we ze steeds vaker tegenkomen. In de toekomst zullen ze de snelle low-density schijven vervangen.
Sheppard ziet daarnaast nog toepassingsmogelijkheden in speciale niches. Als je een hele hoge snelheid nodig hebt of in "ruigere" omgevingen. Denk bij dat eerste aan het opzoeken van telefoonnummers of aan transacties op hoge snelheid in de financiële wereld. Voorbeeld van een ongastvrije omgeving is het systeem bij een telefoonpaal ergens in de woestijn.
Stroomloze opslag
Net als de introductie van flash drives in de storage-systemen heeft ook de vervanging van tape door disks of optische schijven veranderingen in de opslag-hiërarchie tot gevolg. Misschien nemen optische schijven op termijn de plaats in van tapes,
zegt Reichman. Belangrijkste voorwaarde daar is dat het opslagmedium geen stroom verbruikt. Het is enorm duur om alle data die je niet gebruikt continu rond te laten draaien.
Volgens hem is een periode van twee weken genoeg om tachtig procent van je backup-restore-behoefte af te dekken. Bij kleinere gebruikers zie je dat tapes worden vervangen door schijven. Maar grote gebruikers, die al veel hebben geïnvesteerd, zullen voorlopig nog gewoon tape blijven gebruiken.
Sheppard is het met zijn collega eens dat optische drives nog nauwelijks worden toegepast. Disk-to-disk backups (via snapshots) worden een extra laag in de storage-backup hiërarchie.
Beheer
Deze veranderingen in de hiërarchie hebben tot gevolg dat er meer behoefte ontstaat om gegevens over die verschillende soorten opslagmedia te beheren. We zien Information Lifecycle Management (ILM) opkomen,
aldus Reichman. Er ontstaan meer trappen in de storage-hiërarchie. We hebben software nodig om de data over deze verschillende lagen heen te verschuiven.
Niet voor niets benadrukte Tucci dat zijn bedrijf geen storage-leverancier is. Wij bewegen ons voornamelijk op de informatie- en data-laag. Wil je daar winst uit kunnen halen, dan moet je data naar informatie naar kennis naar waarde weten te vertalen. Vandaar dat onze strategie de naam informatie-infrastructuur draagt.
Er zit frictie tussen de informatie die enerzijds wordt gegenereerd en anderzijds door anderen weer gebruikt moet worden,
aldus Howard Elias, de baas van EMC's software-divisie. We bevinden ons nu in de overgangsfase van applicatie-gerichte gegevens (databases) naar service- en informatie-gerichte data.
Bescherming
Die informatie moet bovendien op twee manieren beschermd worden,
aldus Tucci. Een beschikbaarheid van vijf negens (99,999 procent) is niet meer genoeg. We moeten replica's en snapshots kunnen maken. De recovery van tape is te langzaam. We zien dat die nu wordt vervangen door disk. Daarmee verschuift tape verder weg in de hiërarchie.
Daarnaast moet de informatie zelf worden afschermd. Dat betekent dat de identiteit van de gebruikers via key management moet worden beschermd. En dat de data zelf versleuteld moet worden.
Niet toevallig sluiten deze "behoeften" naadloos aan op het portfolio van EMC-dochter RSA.
SAS versie 2
Tenslotte blijken we ook voor wat betreft de interconnects in een overgangsfase te zitten. Volgens Sheppard is de Fibre Channel (FC) markt nu nog groter dan die voor SAS (Serial Attached SCSI), maar dat verschuift op dit moment. Het voordeel van die laatste is dat je de bus kunt delen en dat dezelfde componenten ook voor SATA (Serial ATA) gebruikt kunnen worden. Je kunt die twee typen dus samen in dezelfde kast zetten.
Met de opkomst van SAS zal het volume in FC-schijven op termijn niet meer groot genoeg zijn om ze goedkoop te houden. Dat betekent dat alle storage-leveranciers de komende jaren de overstap naar SAS zullen maken. Daarvoor is het echter nog wachten op de uitontwikkeling en brede beschikbaarheid van componenten volgens versie 2 van deze standaard.
Mentaliteit
Ondanks de opkomst van al deze mooie nieuwe technologieën en de ontwikkeling van werk en ruimte besparende tools zullen beheerders en eigenaren van gegevens volgens Sheppard meer onder druk moeten komen te staan voordat ze deze daadwerkelijk gaan inzetten. De mentaliteit is toch nog steeds om eenvoudigweg opslagcapaciteit bij te kopen. De mensen hebben het veel te druk om hun architectuur en infrastructuur opnieuw op te zetten.
Nederlands (nl-NL) 
English (United Kingdom) 
Plaats reactie