Spreken is goud

De belangrijkste spelers in de organisatie werken in het verborgene. Voor hen is er geen budget, geen functieomschrijving en geen plek in het organogram beschikbaar. Deze netwerkers fungeren als richtingwijzer binnen de organisatie, en vormen zo het smeermiddel van het bedrijf. "Ondernemingen moeten het schijnbare geklets in de wandelgangen, bij koffieautomaten en in de lift juist ondersteunen," vindt telecomdeskundige Jaap van Till. "Daarvoor moeten ze sociale software inzetten. Want zonder goede verbindingen tussen mensen werkt in de toekomst niets meer."

"Het wordt steeds belangrijker om bruikbare kennis met elkaar te delen. Tot nu toe gebeurt dat via allerlei informele circuits," zegt Jaap van Till, Senior Partner bij de Stratix Consulting Group en voormalig hoogleraar Bedrijfstelecommunicatie en Internet aan de TU Delft. Hij ziet ondernemingen nu voorzichtig de eerste samenwerkingstools inzetten. "Tussen de back-office waar het primaire proces draait, en de front-office waar heel veel gecommuniceerd wordt, bevindt zich een tussenlaag die in feite de crux van de organisatie vormt. Daar werken mensen van verschillende afdelingen op projectbasis samen. Daar verschijnen ook tools om tijdelijk over afdelings- en autoriteitsgrenzen heen te kunnen werken, om informatie op need-to-know basis uit te kunnen wisselen."

Voor de opbrengsten van dergelijke tools verwijst Van Till naar de virtuele gemeenschappen die op internet zijn ontstaan. Hij noemt eBay, Google, Kazaa en Orkut als voorbeelden van coöperaties waarbij deelnemers meer waarde inbrengen dan dat ze er uit halen. "Gebruik van deze diensten lijkt puur eigenbelang, maar in feite wordt juist waarde gecreëerd. Op plaatsen waar dat gebeurt, ontstaat zo een enorme bloei." Eerder al publiceerde Van Till over de relatie tussen de grote internet knooppunten in de wereld en de ontwikkeling van de steden waar die gesitueerd zijn.

Content is geen king

Het ondersteunen van dergelijke nieuwe, informele en verborgen samenwerkingsverbanden is volgens Van Till dan ook waar de kansen voor de telecom providers liggen. "Mensen zullen willen betalen om mee te kunnen doen aan dit soort netwerken. Ze krijgen er immers meer voor terug."

Na de telematicarevolutie van de jaren tachtig zoeken die telco's inmiddels al twintig jaar naar de volgende "killer app". "Ze hebben wel een mooie klapper gemaakt met de mobiele telefonie, maar waar ze echt op zitten te wachten is de volgende groeiexplosie. De markt van de content - denk daarbij aan televisie, films, muziek en allerlei interactieve diensten - leek een paar jaar terug daarom heel aanlokkelijk. De telco's en kabelbedrijven wilden de uitgeversfunctie overnemen en advertenties verkopen. Zij zijn immers eigenaar van het klantenbestand."

De hoeveelheid geld die in de markt van de aansluitingen rondgaat, is echter veel groter dan die in de content wereld. "Zij hebben zich destijds met z'n allen dus op iets veel kleiners gestort. Content is helemaal geen King. De markt waar ze al in zitten, die is King!" De snelheid waarmee ze de aderlating van meer dan 100 miljard voor de UMTS licenties te boven zijn gekomen, spreekt wat dat betreft voor zich. De zojuist verschenen "Trendrapportage Netwerken in Cijfers" van het Ministerie van Economische Zaken laat zien dat de telecomsector inmiddels weer aan het groeien is.

Spraak als killer app

Van Till is er van overtuigd dat het oude, vertrouwde bellen ook in de toekomst de belangrijkste winstmaker zal blijven. "Telco's zijn bang dat hun belangrijkste toepassing, spraak, wordt uitgekleed. Ze zien hun inkomsten minder worden omdat de tarieven omlaag gaan. Ze vertellen er echter niet bij dat ze ook goedkoper kunnen inkopen. De marges hoeven dus helemaal niet in elkaar te zakken. Mensen zijn ook niet minder gaan bellen. Integendeel, als de tarieven omlaag gaan, bellen ze juist vaker en verder."

Bovendien zullen de telecom providers nooit grip op die hoogwaardige diensten kunnen krijgen. Van Till signaleert juist een verschuiving van diensten vanaf het netwerk naar de randapparatuur. "Met SkypE krijg je niet alleen een telefoontoestel maar zelfs een centrale voor je PC. Telefoneren wordt gewoon een computerapplicatie. Hetzelfde zien we nu gebeuren met de mobiele telefoons die waanzinnig veel intelligenter worden. Met de trend naar bundels en flat rates is de grote angst van de telco's dat ze straks alleen nog maar pijpen zullen verhuren."

SkypE laat echter ook zien waar nieuwe mogelijkheden voor de telecom providers liggen. "De killer app voor UMTS wordt spraak. Mensen die met SkypE bellen, zijn verbaast over de goede geluidskwaliteit ervan. Dat willen ze straks ook op hun mobiele telefoon. En daar willen ze dan ook voor betalen. Telco's kunnen daar op inspelen door verschillende kwaliteitsniveau's voor verschillende doelgroepen aan te bieden."

Dit artikel verscheen eerder in C-sharp.