Restauratie van een Autisa 110cc cilinder voor MT/MB/MTXot 80cc

Vandaag deze Autisa 110cc cilinder voor de MT8 gehoond. Met de juiste maat hoonborstel is dat prima zelf te doen. Een kwestie van insmeren met hoon-olie en op een laag toerental vlot door de cilinder heen bewegen. De combinatie van toerental en bewegen is goed als dat een kruispatroon van ongeveer 45 graden oplevert. Daarna ga je er nog een keer overheen terwijl de boortol de andere kant op draait.

Smering

Een cilinderwand heeft een dergelijk kruispatroon nodig om olie vast te houden. De olie die in de krassen zit wordt niet weggeschraapt door de zuigerveren en zorgt voor de smering tussen zuiger- en cilinderwand.

Deglacen

Is je cilinderwand helemaal glad – iets dat na verloop van tijd gebeurt door normale slijtage – dan is je smering niet goed meer, loopt de temperatuur op, en riskeer je uiteindelijk "transfer" van aluminium van je zuiger naar de zuigerwand. Vandaar dat honen in het Engels ook wel "deglacen" heet: je mag nergens gladde plekken op je cilinderwand hebben.

Officieel "versleten"

Tegelijkertijd moet je het honen zo beperkt mogelijk houden. Elke hoonbeurt haalt 0.01 tot 0.03mm van de wand af. De normale zuigerspeling voor dit soort cilinders is 0.05mm (dat kun je valideren door de omtrek van je zuiger op de schorten te meten). Is die speling eenmaal groter dan 0.10mm, dan moet je de cilinder laten opboren voor een overmaat zuiger. Dat betekent dat je een cilinder na de initiële boring en honing nog twee keer kunt honen voordat hij officieel "versleten" is.

Reparatie draadeinden

Ik had van deze cilinder de draadeinden bij de uitlaatpoort al laten repareren. Dat is niet gedaan met behulp van een setje helicoil inzetschroefdraden, maar door een gecombineerd tapeind M10-M8 te plaatsen.

Glasparelen en staalborstelen

Daarna is de oude lak eraf geglaspareld. De koolstof/olie-koek in de uitlaatpoort was zo dik en hard dat die er in de straalkast absoluut niet af wilde komen. Ik heb daarvoor uiteindelijk een staalborstel op de boortol moeten zetten.

Lakken en moffelen

Tenslotte heb de buitenkant opnieuw in de hittebestendige lak gezet en de cilinder in de oven gemoffeld.

Vliegroest

Na het glasparelen ontstaat er vrijwel direct vliegroest op de kaalstalen cilinderwand. Daar is weinig aan te doen. Omdat de cilinder na het glasparelen gortdroog en dus helemaal vetvrij is, heb ik 'm eerst gespoten en pas daarna de vliegroest weggepoetst (met gedearomatiseerde diesel).

Na de hoonbeurt van vandaag heeft deze cilinder alleen nog een laatste schoonmaak nodig en dan is hij af.

Lagere toerentallen, meer kracht onderin

Reden om extra zuinig op deze Autisa cilinder te zijn is dat het een van de beste cilinders is die voor de 80cc M-blokken is gemaakt (net als de 70cc variant voor de 50cc blokken trouwens). Omdat de zuigerwanden veel dikker zijn dan die van andere zuigers, is deze set geoptimaliseerd voor lagere toerentallen en meer kracht onderin.

Overigens kun je zien dat ook op de zuigerwand zelf groeven zijn aangebracht om olie vast te houden.

Veel compressie

De slag en het gewicht van de zuiger zijn immers het meest bepalend voor de maximale snelheid die de zuiger (in het midden van zijn slag) kan bereiken.

Een lagere snelheid en een dikkere zuigerwand betekent ook dat deze cilinder bedoeld is om met veel compressie te functioneren. Ik combineer deze cilinder daarom met een sterk afgevlakte hogedruk-kop.

Bijzondere zuigerveren

Er zat een nieuwe, originele zuiger voor 54mm (de tweede overmaat) bij deze cilinder, maar bijbehorende zuigerveren ontbraken. Bovendien gaat het om bijzondere zuigerveren: De onderste is een kaalstalen veer met een C-sluiting. De bovenste is L-vormig met een B-sluiting. Met veel moeite heb ik die veren gelukkig nog kunnen vinden.

Chroomrand

Ik heb zelfs nog een extra L-veer voorzien van een chroomrand op de kop weten te tikken. Omdat de cilinderwand kaal staal is, mag die er ook gewoon in (chroom op chroom mag nooit!). In theorie zou die veer wat minder wrijving en dus minder slijtage en warmte-ontwikkeling moeten geven.